O autor portugués Pedro Eiras estará con nós o 11 de abril, acompañado de Franciasco X. Fernández Naval.

O día 11 de abril, xoves, teremos con nós a Pedro Eiras, autor portugués, con quen falaremos da súa obra Bach. Estará acompañado polo tamén autor, galego, Francisco X. Fernández Naval. Esta actividade forma parte do intercambio literario que o noso club realiza con clube de lectura da Facultade de Engenheria da Universidade do Porto. A sesión será ás 17 horas.sexenios 2018

A traxectoria literaria de ambos é inmensa, no primeiro caso, especialmente no ensaio, teatro e romance; e no segundo poesía, narrativa e conto; mais os dous experimentan con todos os xéneros. Tivemos a oportunidade de conversar con Francisco X. Fernández Naval no primeiro ano do noso club de lectura, arredor da súa obra sobre Cortázar, e agora regresa para establecer un diálogo con Pedro Eiras e con nós.

Nebeda_Pedro_Eiras_Lia Eiras

©Lia Eiras

Pedro Eiras nace no Porto en 1975. Doutórase en Literatura portuguesa na Facultade de letras da Universidade do Porto, onde hoxe exerce como profesor de literatura comparada e investigador do Instituto de Literatura Comparada Margarida Losa. Como escritor ten publicados libros de ensaio sobre literatura portuguesa dos séculos XX e XXI, estudos literarios, teatro e romance. Entre as súas obras destacan:

Ensaio: Com Esquecer Fausto (Prémio Pen Clube Português de Ensaio, 2005), A Moral do Vento. Ensaio sobre o corpo em Gonçalo M. Tavares (2006), A Lenta Volúpia de Cair (2007), Tentações. Ensaio sobre Sade e Raul Brandão (2009), Um certo pudor tardío: ensaio sobre os “poetas sem qualidades” (2011), Os Ícones de Andrei – Quatro diálogos com Tarkovsky (2012), A Vida Repercutida. Uma leitura da poesia de Gastão Cruz (com Luis Maffei) (2012), Constelações – Ensaios comparatistas (2013), Como se Faz um Jogo das Comunidades?,  2014), Platão no Rolls-Royce – Ensaio sobre literatura e técnica (2015), Cartas Reencontradas de Fernando Pessoa a Mário de Sá-Carneiro  (2016), Alumiação. Ensaio sobre poesia, visão e cegueira (com Susana Paiva, fotografia) (2016), Constelações 2. Estudos comparatistas  (2016), Ensaio sobre os Mestres (2017), O Riso de Momo – Ensaio sobre Pedro Proença (2018).

Teatro: Antes dos Lagartos (2001), Passagem (2002), Um Forte Cheiro a Maçã (2003), Recitativo dos Livros do Deserto (2004), As Sombras (2005), Um Punhado de Terra (2009), Bela Dona e outros monólogos (2012) ou Teatro Ie II, Húmus (2014).

Narrativa: Anais de Pena Ventosa (2001), Os Três Desejos de Octávio C.(2008), Estiletes (2001), A Cura (2013, 2017) e Bach (2014).

Ten tamén crónicas (Boomerang, 2009 e Substâncias Perigosas, 2010) e textos en catálogos de exposicións (Arrastar Tinta, com Nuno Barros, pintura, 2008).

Igualmente, publicou numerosos artigos en revistas de literatura.

A poesía, o corpo, a pintura, a fotografía, o cine e a música son os grandes temas arredor dos que xira toda a súa obra. Así, a obra que o club escolleu para a súa análise e conversa é Bach, publicado por Assírio & Alvim en 2014, libro de relatos no que o compositor e poeta de Leipzig serve de fío condutor entre varias narracións sen que entre elas teñamos una unión temporal. Non estamos ante un libro sobre a vida ou a obra de Bach, senón que o que o autor nos presenta é a pegada que el deixou sobre diferentes persoas. Achegámonos así a Ana Magdalena, a última esposa de Bach; Esther Meynell, autora da obra The Little chronicle of Anna Magdalena Bach (1925); Jean-Marie Straub e Danièle Huillet, que filmaron a Crónica de Ana Magdalena Bach; Gustav Leonhardt, quen, xunto a Nikolaus Harnoncourt, realizou a gravación de todas as cantatas de Bach; Glenn Gould, pianista e intérprete da obra de Bach; o artista total John Cage; Lieibniz, filósofo, matemático e bibliotecario  contemporáneo do compositor; a escritora portuguesa Maria Gabriela Llansol; o teólogo Martín Lutero, de quen Bach tomou o texto de tres das súas cantatas; Xesús de Nazareth; Etty Hillesum, xudea, autora dun diario persoal durante o holocausto; e finalmente, o médico e músico alemán Albert Schweitzer. A obra complétase cunha interesante bibliografía sobre cada capítulo. Trátase dun intento de diálogo entre a palabra e a música, mais como el mesmo indica “a música permanece inacessível, não posso dizê-la” (Bach: 32).

Para coñecer máis sobre Pedro Eiras e a súa obra:

Entrevista realizada por Ramiro Torres a Pedro Eiras na revista Palabra comum (9 de xuño de 2016).

Recensión da obra Bach realizada por Alexandre Andrade.

Algúns artigos e recensións:

Frías, J. M. (2016). ‘Antigas vozes, assinaturas’ : As bachianas de Pedro Eiras. Colóquio: Letras, (191), 203-208.

Maffei, L. (2018). Pedro Eiras. constelações 2. ensaios comparatistas. porto, instituto de literatura comparada margarida losa, edições afrontamento, 2016. Colóquio: Letras, (197), 268-271.

Quintais, L. (2017). Pedro Eiras ou o espaço negativo da ficção. Colóquio: Letras, (194), 203-211.

Vicente, J. (2017). (Mis)Understanding Bach: Fiction, Art and Resistance. Portuguese Studies, 33(2), 185-201. Doi 10.5699/portstudies.33.2.0185.

A obra Bach está chea de referencias a diferentes personalidades da historia, música, cine, filosofía e arte. Engadimos a seguir algúns enlaces que nos axudan a seguir o fío das narracións:

Crónica de Ana Magdalena Bach (1968), de Jean-Marie Straub e Danièle Huillet

Sobre o filme, que inclúe documental sobre o rodaxe da película

A película está disponible na biblioteca, consultar catálogo.

Entrevista de Jean-Marie Straub e Danièle Huillet a Gustav Leonardt

Escoitar as pezas de Bach referenciadas na obra.

Goldberg Variations BWV 988 (Glenn Gould, 1981)

chisco_maribel

©Maribel Longueira

Francisco X. Fernández Naval nace en Ourense en 1956. O lugar e a data de nacemento marcan o contexto e a temática de moitas das súas obras, nas que o espazo se relaciona con aquel da nenez, son as paisaxes ourensás as que envolven novelas e poemas, xunto co mar; e é a memoria, individual e colectiva, o tema da guerra civil, elemento clave na narración e poética do autor. Licenciado en filosofía e Ciencias da Educación e escritor, ten publicadas seis novelas, unha ducia de libros de poemas, numerosos libros infantís e xuvenís, relatos, ensaio, pezas teatrais, guías de viaxes, guións para series de televisión e artigos de revista. Parte da súa produción literaria foi traducida a outras linguas e algúns dos seus poemas foron musicados (Mar de Lira). Acadou numerosos premios pola súa obra. Participa, con frecuencia, en congresos e festivais literarios internacionais.

Deixamos unha relación das súas obras principais:

Narrativa:

O bosque das antas (1988), Tempo de crepúsculo (1993), Sombras no labirinto (1997), Sete noites e un amencer (2003), Unha cita co aire (2005), Para seguir bailando (2009), A noite branca (2012) e  Alma e o mar (2017).  2017.

Poesía:

A fonte abagañada (1980), Pabellón habitado (1987), Ara Solis (1996), Días de cera (1999), Mar de Lira (2005), Miño (2008), Bater de sombras (2010), Suite Dublín (2011), Memoria de abril (antoloxía, 2014) e Nueva York: cielo y manzana. New York: Sky and apple. Nova York: ceo e mazá (2017).

Literatura infantil e xuvenil:

Historias roubadas (1988), Lendas de onte, soños de mañá (2001), No corazón da fraga (2001), a serie dedicada a Suso Espada (2003-2010), Do A ao Z con Uxío Novoneyra, (2010) e Os contos da avoa Pepa (2018).

Dentro das obras de ensaio destacan as que escribiu sobre Cortazar: Respirar polo idioma: (os galegos e Julio Cortázar) (2006) e  O soño galego de Julio Cortázar (2014).

Tamén participou en multitude de obras colectivas.

Para coñecer máis sobre o autor:
Páxina do autor na AELG

Entrevista realizada por Ramiro Torres a Pedro Eiras na revista Palabra comum (9 de maio de 2016)

Algúns artigos e recensións:

Doval-Porto, I. (2018). Revisión de la novela “alma e o mar”, de francisco X. fernández naval, desde una perspectiva de género. Madrygal: Revista De Estudios Gallegos, (21), 71-91. Doi.org/10.5209/MADR.62594

Longueira Mira, M. I. (2002). Pervivencia de tradiciones celtas en los escritores gallegos contemporáneos: Dos referencias, méndez ferrín y fernández naval. Paper presented at the 214-225.

Valcárcel, M. (1998). ” Sombras no labirinto ” de francisco X. fernández naval. Raigame: Revista De Arte, Cultura E Tradicións Populares, (7 (Novembro)), 38-43.

Vilavedra Fernández, D. (2015). “A noite branca”, entre o documental e o ficcional: A memoria silenciada da división azul. Madrygal: Revista De Estudios Gallegos, (18), 147-155. Doi.org/10.5209/rev_MADR.2015.v18.51225

Publicado en Francisco X. Fernández Naval, Pedro Eiras | Etiquetado , , , | Deixar un comentario

Ode à Madison Ivy e outras coisas de meter. Encontro literario con Verónica Martínez Delgado

Nebeda_Veronica_2019_cartaceVerónica Martínez Delgado medra na terra de Valdoviño, en A Frouxeira, nutrida pola seiva galega, vasca e andaluza.  A súa infancia transcorre inmersa nunha sociedade patriarcal onde a violencia e o medo serán muros a derrubar coa lectura e a escrita, así coma coas súas inquedanzas polas artes plásticas, danza e música. Desde moi nova comeza a escribir os seus primeiros poemas coma refuxio, bálsamo e loita,  e acada premios en certames con tan só 14 anos . Abandona a casa familiar para mudar a Compostela, onde estuda historia da arte, substancia e pouso na súa obra. Logo marcha a Madrid na procura de novas oportunidades e coa idea de abrir novos camiños profesionais. Alí traballa en museos e galerías de arte, e será a galería Sargadelos un elo que a unirá á súa terra, ou outro será o grupo Bilbao. Regresa a Galicia onde reside actualmente, dedicándose ao ensino e á escrita. En 2016 defende a súa tese sobre Isidro Parga Pondal.

O que escribo é ante todo sincero. Falo de mundos oníricos, ferintes e cotiáns. Adoita tratarse dunha poesía sensorial, emotiva, chea de imaxes, a arte e a natureza son referencias constantes na voz que fala, e de paisaxes vividas e de saliva. Sempre hai un momento, para as obsesións, para a liberdade, para a beleza, para o erotismo, para recordar con nostalxia o pasado e o futuro perdido. A emoción vólvese concepto no tacto. É intenso o achegamento á esencia do visible, á mestura entre dor e pracer, á paixón sen medida ata acadar o desbordamento da escrita. Normalmente escribo dun modo moi pouco profesional, cando xa non me resta outro modo de expresarme, e serve como catarse, como evolución ou involución pero cara adiante, mirando de fronte á luz, a luz devastadora desde a consciencia. (Autopoética, Web da AELG)

Nos seus inicios formou parte do Batallón literario da Costa da Morte e deses primeiros anos son os libros de poemas: Había tantos homes lilas, que obtén o I Premio de poesía Francisco Fernández del Riego do IV Certame de 1996; Deshabitada e sen verdugo, de novo co mesmo premio que o anterior no 1997, publicado en 2002 e Desterrada do meu corpo (Accésit I Premio de Poesía Letras de Cal de 2001 e Premio do Concurs de Poesía Jove de Alzira de 2000). Logo virán Cara a un solpor de gatos (III Edición do Premio de Poesía Afonso Eanes do Cotón 2004) e O ladrón de almas (Mención de honra no certame de poesía GZcrea 2006 recollido en Isto é un poema e hai xente detrás), Refuxio (2006, publicado en 2013 por Toxosoutos) e Cartapedra (2008, publicado en 2013). Tamén deste tempo é o relato Mañá, se cadra non será un día máis, co que é galardoada no VII Concurso de relatos breves Repsol de 1994.

Logo desta intensa produción literaria chega un silencio editorial, non de creación, que remata en 2012 coa saída á luz de Lusocuria,  obra que unha nova etapa na súa traxectoria, se cadra de maior subversión e compromiso coa loita contra todo tipo de manifestacións de violencia contra a muller e, asemade, de ruptura coa ILG e o comezo da escrita en galego internacional.

En 2013 sae do prelo Obra reunida (1994-2008), publicada en galego e castelán en Madrid por Amargord, na que están recollidos poemas inéditos e de xuventude así como as obras: Había tantos homes lilas, Cara a un solpor de gatos, O ladrón de almas e Refuxio. Tamén nese ano sae Ode à Madison Ivy e outras coisas de meter (Accésit VIII premio de poesía erótica Illas Sisargas 2013).

En 2014 gaña, xunto a Alberte Momán, o IX Certame de poesía erótica Illas Sisargas co poemario a catro mans A outra voz (2015).

Outro poemas galardoados son  Xa non hai máis (Certame de poemas de amor de Foz de 2014), Test de embarazo positivo (II premio no Certame Literario Rosalía de Castro A.C. Rosalía de Castro de Cornellá) e Habitación compartida no materno-infantil (categoría de Poesía no X Concurso Literario do Colexio Oficial de Psicoloxía de Galicia “Rosa de Cen Follas”).

Ten numerosas participacións en obra colectiva e colabora en revistas e portais literarios con ensaio e crítica literaria: Madrygal: Revista de Estudios Gallegos, Dorna, Ólisbos, Festa da Palabra Silenciada, Arraianos, Olga, Palavra comum ou Praza.

Martínez Delgado, Verónica (2005). Ladrón de almas. Dorna: Expresión Poética Galega, (30), 38-40.

— (2008a). Covarde. Dorna: Expresión Poética Galega, (32), 66.

— (2008b). Dime cales sos as coordenadas. Dorna: Expresión Poética Galega, (32), 65.

— (2008c). Era unha dor tan profunda. Dorna: Expresión Poética Galega, (32), 64.

— (2015). Visión de xénero na crítica literaria galega feita na Galiza. Madrygal: Revista De Estudios Gallegos, (18), 57-59. Disponíbel en http://revistas.ucm.es/index.php/MADR/article/view/48856/45592

Martínez Delgado, Verónica e Momán Noval, Alberte. (2013). Carta de lisboa: Un portugal de seu. Grial: Revista Galega De Cultura, (200), 100-101.

É unhas das segadoras do plataforma de crítica literaria A sega, desde a que sacha na nosa terra, para facer agromar literatura de calidade, subalterna, soterrada baixo a pegada hexemónica patriarcal. Nesta liña de ocupación do espazo público negado están moitos dos seus escritos en revistas e outras canles de difusión. Adoitamos escoitar a súa voz transgresora en recitais poéticos e conferencias:

A seguer indicamos algunhas páxinas nas ampliares información sobre esta autora:

Gladys Cagiao Conde, L. (2018). Verónica martínez delgado: Unha poeta do século XXI nas marxes do sistema.Revista De Lenguas Y Literaturas Catalana, Gallega Y Vasca, 22, 103. doi:10.5944/rllcgv.vol.22.2017.20852

Web da AELG

As escollas electivas

Cuestionario fou(cinha) (A Sega, 01-1-2019)

Cuestionario Proust (Caderno da crítica, 5-3-2014)

 

 

Publicado en poesía, Uncategorized, Verónica Martínez Delgado | Etiquetado | Deixar un comentario

Encontro literario con Xavier Seoane

Xabier Seoane

©Xacobe Meléndrez Fassbender

O marte 5 de febreiro ás 17 h teremos un encontro literario con Xavier Seoane. Con el falaremos de dúas das súas obras, O sol de Homero e Lingua de Eva e Adán, que nos levarán polos camiños da poesía contemporánea e a función que exerce na sociedade.

Xavier Seoane (A Coruña, 1954). Estudou Filoloxía Románica en Compostela, actualmente é profesor de Lingua e Literatura Galega na Coruña. Escritor, animador cultural e conferenciante.  Foi membro de distintos grupos artísticos da transición, como “A Carón” e “Galga” así como do grupo poético De amor e desamor. Colaborador habitual en revistas culturais e prensa, entre outras:  TeimaMan ComúnGrialNordésAgaliaA Nosa TerraLa Voz de GaliciaEl Ideal GallegoEl Correo GallegoEl PaísLuzes de GalizaGran Enciclopedia Gallega ou Microfisuras. Fundador, xunto a Manolo Rivas, da revista Luzes.

Ten realizado proxectos radiofónicos e audiovisuais en torno a Luís Seoane e Álvaro Cunqueiro. Colabora habitualmente na organización de exposicións, con labores de comisariado e elaboración de textos, mantendo un diálogo  continuo coas artes plásticas. El mesmo ten participado en exposicións de poesía visual e convocatorias de mail art.

Organiza faladoiros e debates sobre literatura e arte, así como obradoiros literarios. Xunto con Xavier Pintor conduce os Encontros con Escritores, que organiza o CFR A Coruña coa colaboración da UNED – Universidad Nacional de Educación a Distancia A Coruña.

Acadou numerosos premios literarios pola súa obra como: Premio Cidade da Coruña en 1982, por Iniciación e regreso, Premio Esquío de poesía) no 1996, por Umbral de vida, Premio de Poesía Caixanova no 2002, por Dársenas do ocaso ou o Premio Espiral Maior de Poesía no 2006, por Para unha luz ausente.

Ten una extensa produción literaria, tanto individual como de participación en obras colectivas, que inclúe poesía, narrativa, literatura infantil, biografía, aforismos e ensaio. Tamén publicou numerosos artigos, moitos deles sobre arte contemporánea. Deixamos aquí una relación con algunhas das súas obras individuais, así como un enlace ás referencias dos seus artigos. Na páxina das Escollas selectivas hai una entrada moi completa sobre a súa obra, aínda que só chega até 2013 . E na web da AELG está incluída a referencia de toda a súa obra.

Poesía

Narrativa

Ensaio e aforismos

Literatura infanto-xuvenil

Sobre a obra de Xavier Seoane:

Capelán Rey, A. (1992). Lino Braxe e Xavier Seoane, A máxia da palavra: Cunqueiro na rádio. En Anxo Tarrío Varela (coord. ), Alvaro cunqueiro, pp. 192-197. Santiago de Compostela: Universidade de Santiago de Compostela.

Insua, E. X. (1997). Xavier Seoane: O canto gozoso da terra (I). Cerna: Revista Galega de Ecoloxía e Medio Ambiente, (20), 22-24.

Lema, C. (2017). Da poesía como representación: Vinte e unha teses en resposta a Xavier Seoane. Grial: Revista Galega De Cultura, 55(213), 100-102.

Pintor Elizalde, J., Seoane, X., Velo García, G., Martín Bermejo, J. Á, e Rei Fernández, M. (2017). Todos somos Ulises: Por unha educación democrática e humanista. Eduga: Revista Galega do Ensino, (73).

Publicado en Ensaio, poesía, Xavier Seoane | Etiquetado | Deixar un comentario

Antía Yáñez e Senlleiras

© Concha Salgado

Antía Yáñez (Burela 1991) é enxeñeira de Camiños e escritora. Reside en Cecebre onde imparte aulas de escrita para xente nova. Formouse no relato curto, comezando cos certames locais da súa infancia. Xa adulta, gañou premios como o XI Certame de Microrrelatos “Lonxa Literaria” (2013), o de Relatos Curtos “Os Viadutos” (1º premio en 2014 e 2º premio en 2017), o XXVI Concurso Literario Xaime Illa Couto (2018) e o Certame Literario de Cambre (1º en 2016, 2º en 2017 e 1º en 2018), entre outros. Con obras autotraducidas ao castelán gañou o 1º premio do V Certamen de Relatos “Pablo de Olavide” de La Luisiana (Sevilla, 2016), o 1º premio do XIX Certamen de Poesía y Relato Corto “Dafne” de Oviedo (Asturias, 2016), o 2º premio no XXIV Certamen Literario “Mujerarte” de Lucena (Córdoba, 2016) e obtivo unha mención especial no XIII Concurso de Microrrelatos Mineros “Manuel Nevado Madrid” de Oviedo (Asturias, 2016).

misterio portomarinNo ano 2016 dá o paso á novela e publica coa editorial Galaxia O misterio de Portomarín, novela  xuvenil que vai xa pola súa quinta edición. En 2018 gaña o Premio Illa Nova de Galaxia con Senlleiras, o seu debut na novela para adultos, e o I Premio Fina Casalderrey de literatura infantil pola igualdade de Baía edicións, grazas ao cal ve publicado o seu primeiro álbum ilustrado, A reconquista. En 2019 publicará Be Water, novela greenpunk xuvenil, baixo o selo de Urco Editora.

Senlleiras é una novela que nos amosa moitas das violencias patriarcais ás que son sometidas as mulleres, coma onte, aínda que os hábitos socias muden, hoxe continúan. Dúas mulleres, Alda e Alana son maltratadas, en diferentes tempos, como tamén o foron e o son aquelas que cada día aparecen na prensa e tantas mulleres hoxe silenciadas.

Contén, como a súa anterior novela, una dose de misterio que nos aduce e nos leva a habitar o espazo das protagonistas na procura dunha resposta.

A novela conta cun grande traballo de documentación, xa que a autora realiza unha interesante análise de xornais do século XX (anos vinte) na procura de casos de violencia de xénero, moitos deles son incluídos na obra.

Fai tamén unha labor de recuperación de voces femininas dos anos vinte do século pasado, como é o caso de Corona González (Porriño 1882-1972), muller liberal, con conciencia social e feminista, filántropa e mecenas. Corona escribía en A Nosa Terra e na revista Céltiga e nos seus traballos está moi presente a denuncia das vexacións a que son sometidas as muleres e a reivindicación dunha educación para elas. Así escribía nun artigo titulado «Pros país que teñen fillas»:

É necesario insinarlle a traballar, pra ser independente, e facerlle comprender que non é necesario o casamento, nen ser monxa, pra ser feliz n’este mundo. Só pode adequerir a sua independencia por medio do traballo, e o día que as nosas mulleres podan gañar a vida independentemente, sin precisar de ninguén terán independencia de carauter, e poderán casarse, ou non, sin ter medo a quedar solteiras, pois non precisan de un que as manteña (A Nosa Terra, 1-4- 1927).

Sobre Corona González podedes ler máis no álbum de mulleres da web de Cultura galega

Sobre Senlleiras

Crítica de Ramón Nicolás no Caderno da crítica (15/9/2018)

Crítica de Xosé M. Eyré en Ferraduras (5/9/2018)

Recención en A palabra de Gatsby (20/7/2018)

Reseña de Manrique Fernández en O meu andel (29/9/2018)

Diario cultural (1/8/2018)

Entrevista de Montse Dopico en Praza pública (13/10/2018)

Entrevista de Daniel Salgado no Sermos Galiza (19/8/2018)consultable íntegra na Biblioteca (n. 309)

Entrevista que lle fai Ana Vigo (28/5/2018)

Publicado en Antía Yáñez, novela | Etiquetado , | Deixar un comentario

Na Butaca / Esther F. Carrodeguas

esthercarrodeguas_cartaceEn Esther F. Carrodeguas (Rianxo, 1979) converxen escrita, imaxe e escena: escritora, actriz e directora teatral. Licenciada en Xornalismo, Técnica Superior en Imaxe e Graduada en Dirección e Dramaturxia. Fórmase como actriz na Escola Superior de Arte Dramático de Vigo (ESAD), en Espazo Aberto e na Escola Internacional da Comicidade.

Fundadora da Compañía Teatro da Falúa, dirixe na actualidade, xunto a Xavier Castiñeira, a compañía teatral ButacaZero, así como o Cadro Artístico Airiños. Organiza tamén certames poético-escénicos.

 Na escrita ten publicadas Subir o telón (Edicións do Castro, 2008. Premio Pedrón de Ouro, 2006), Collage (Barbantesa, 2011), Voaxa e Carmín (Difusora de Artes, Letras e Ideas, 2016. Premio Abrente de Textos Teatrais 2015), Na butaca. Fantasía nº 3 en Dor Maior (Galaxia, 2017) e Super-Market, o seu último poemario. Outros textos propios foron publicados en obras colectivas, como República (2013) ou Loló e mamá (2018).Colabora e publica textos diversos na Revista Galega de Teatro e na Revista Núa das artes escénicas.

A súa obra escrita é de difícil clasificación, xa que, coma ela, navega entre as distintas artes e xéneros literarios. Poemas levados a escena como obras teatrais ou performance, ou textos dramáticos que se converten en arte global, como Voaxa e Carmín. Actualmente leva a escena Camiños, de creación propia e que, xunto a Voaxa e Carmín e Na Butaca,  forma parte dunha triloxía sobre a memoria (histórica, individual e colectiva).

Máis información sobre Esther e a súa traxectoria artística e profesional:

Web persoal

Blog persoal

ButacaZero 

AELG 

Sobre a súa obra:

Carrodeguas, E. F. (2013). República. Revista Núa, (8), 67-70. Disponíbel en https://dialnet.unirioja.es/descarga/articulo/4688442.pdf

Molanes Rial, M. (2017). Violencia institucional y social como forma de marginalismo durante la dictadura franquista en Voaxa e Carmín, de Esther Carrodeguas. Teatro y marginalismo(s) por sexo, raza e ideología en los inicios del siglo XXI (1st ed., pp. 401-410) Editorial Verbum.

Rozados, L. (2016). Máscaras para a resistencia: Voaxa e Carmín, Esther F. Carrodeguas, Difusora de letras, artes e ideas, 2016, 78 páxinas. Grial: Revista Galega De Cultura, 54(212), 90-91.

Na Butaca

Na butaca. fantasía nº3 en Dor Maior (TRAILLER SALA ÁRTIKA VIGO)

Publicado en Esther F. Carrodeguas, Uncategorized | Etiquetado , , , | Deixar un comentario

Programa 2108/2019 2 ECTS

LOGO NEBEDA letras dereita

O Club de lectura contará con 2 ECTS do Servizo de Normalización Lingüística. Se desexas inscribirte só tes que enviar un correo electrónico ou contactar coa Biblioteca da Facultade de Ciencias da Educación. Podes consultar aquí o Programa completo e as actividades que deberás realizar para conseguir os 2 ECTS.

2

Publicado en Uncategorized | Deixar un comentario

Laura Rey Pasandín e As mans da terra

laura rey pasandin encontroLaura Rey Pasandín forma parte dunha estirpe de mulleres bravas, afeitas a loitar nunha sociedade patriarcal, na que a muller sementaba, atendía o gando, coidaba de toda a familia, percorría grandes espazos a pé para vender o produto do seu traballo, polas casas, nas feiras e mercados. Nace na Coruña en 1980, é técnica superior en Integración Social, Educadora Social e licenciada en Psicopedagoxía. Xa dende nena enchía diarios con pequenos textos e poemas, mais non sería ate o ano 2016 cando toma a decisión de chegar ao espazo público coa súa obra. É nese ano que se presenta ao certame de poesía da biblioteca Pública da Coruña Miguel González Garcés, co poema “dime ti”. Acada o primeiro premio na categoría de lingua galega. Uns meses despois chega a súa primeira novela, As mans da terra, publicada na editorial Toxosoutos. (Rey Pasandín, 2017 e 2018)

Dime ti!
Escuma salvaxe!
cantas máis vidas collen en ti?
Non ficou a guerra ao marchar
Onde está agora o arca de Noé?
E que facer máis que rezar?

Dime ti,
Guerra cruel!
cantas vidas rematan na terra?
Impasibles deambulamos,
baixo o diluvio sen choiva.
E que facer máis que rogar?

Dime ti
Fronteira da vergoña!
Sobre as dignidades rotas,
espidos sen historia
abrígome do teu frío
E que facer máis que berrar?

Dime ti!
Fillos sen pais!
Identidades perdidas
corpos encadeados de impotencia,
calzados con pés de barro
E que facer máis que esperar?

Dime ti!
Ansiolítica sociedade!
Cando vas espertar?
Durmido o sentir,
so respirando para si.
E que facer máis que chorar?

Dime ti!
Mar revolto!
Rebelión das túas augas
seguen a bater nos penedos
non poden con máis horror,
E que facer máis que amparar.

(Laura Rey, 2016)

as mans da terraAs mans da terra é unha obra que xira en torno a unha estirpe de mulleres, afoutas e botadas para adiante, como o foron a avoa e a nai de Laura. Maruxa, a súa protagonista, é unha muller do agro, cos seus segredos e feridas. Unha homenaxe á súa avoa, María Regueiro Calza, emprendedora e loitadora, referente para a autora.  En palabras de Laura Rey, a novela fala da “muller ao longo de todo un ciclo vital, do rural, da opresión e o fascismo, da violencia (…), da diversidade funcional, da diversidade sexual, das nais e das sogras (…) da infancia, mais tamén da amizade. (Alexandre Bóveda, 21 de xaneiro de 2018).

E lendo a novela vennos á memoria  todo ese mundo rural que nos traía Neira Vilas en Memorias dun neno labrego, máis tamén Maxa en Adios María, de Xohana Torres.

Referencias

A.C. Alexandre Bóveda (21 de xaneiro 2108). Presentación de “As mans da terra”. [Arquivo de vídeo]. Recuperado de https://youtu.be/xQIPFMi-fQ4

Rey Pasandín, L. (2017). Autobiografía. En AELG. Recuperado de http://www.aelg.gal/centro-documentacion/autores-as/laura-rey-pasandin


Rey Pasandín, Laura (8 de marzo de 2018). A avoa Maruxa [post de blog]. Recuperado de https://www.acalexandreboveda.gal/avoa-maruxa/

Máis información na web da AELG.

Publicado en novela, Uncategorized | Etiquetado , , | Deixar un comentario

Tokio e Cabana de Balieiros

 

O martes 10 de abril. ás 17 h teremos un café literario con Tokio e a súa obra Cabana de Balieiros.

Alfredo López Fernández, máis coñecido como Tokio, é ilustrador e biólogo mariño. Exerce un grande compromiso social e cultural a través da educación ambiental dende a Coordinadora para o Estudo dos Mamíferos Mariños (CEMMA). Estas dúas actividades retroaliméntanse, non só polo traballo de ilustración científica, senón tamén porque moitas das súas obras de banda deseñada teñen tema relacionado co mar.

Entre os anos 1988 e 1997 dedicouse profesionalmente á ilustración científica, debuxando para Fauna Ibérica do Museo de Madrid, de onde sairía o volume Cefalópodos.

O seu traballo na banda deseñada galega vén xa do comezo desta,  alá polos anos 80 , cando publicaba, xunto a Gus Fernández, Emilio Rodríguez, Quique Enrique, Ramón Trigo ou os irmáns Tizón, en fanzines como Castrellis o Catarsis ou tiras ilustradas para prensa local. Despois virían os semanarios A Peneira, A Nosa Terra ou hoxe en Sermos Galiza. Recolle así a tradición da historieta gráfica en prensa, que tanto utilizou Castelao e que hoxe seguen autores como Dávila, Xaquín Marín ou Gogue, entre outros. En A Peneria publicaría a primeira versión de  A Causa do crime (1987) , que despois sairía en Demo editorial (2014).

 

Participou en 1984  na primeira exposición de banda deseñada  que se organizou en Galicia, foi en Vigo, no Centro de Artes e Oficios. Como el mesmo conta nunha entrevista en Sermos Galiza (12 de xuño 2017)  foi en Vigo onde se xestou todo este mundo da banda deseñada galega, no ambiente da movida viguesa. Despois pasaría a Ourense ese epicentro, coas Xornadas de Banda deseñada.

Dende 20111 publica monográficos de banda deseñada en Demo editorial: Cabana de balieiros (2011) e A causa do crime (2014).

De baleas

En 2017, sae De baleas, na editorial Caldeirón, traballo composto por un libro de poemas  de Eduardo Estévez, un cómic ilustrado por Tokio e un cd con música.

Tamén ten colaborado en obras como Vistos para sentencia (Xunta de Galicia, 1993) ou Os humoristas e a língua (Amigos do Museo do Humor, 1997), dentro de antoloxías de humor gráfico; Cefálopodos (Museo de Ciencias de Madrid), Atlas de vertebrados de Galicia (Consello da Cultura Galega), ou A Natureza ameazada (Consello da Cultura Galega).  Polo que se refire a ilustración científica destacan os libros infantís Nogard, con Marilar Alexandre, e Crónica dos catro viaxeiros, con Xoán Babarro. No seu blog podemos ver algunhas das súas ilustracións. Tamén realizou o storyboard para a curtametraxe de Chano Piñeiro O Camiño das estrelas. Carteis, portadas de discos e libros de texto complementan a súa creación.

Dedica grande parte do seu tempo ao estudo e protección do medio mariño e é habitual atopar artigos seus en prensa e revista ou entrevistas en medios de comunicación.

Cabana de Balieiros

É unha obra de intriga que se desenvolve nunha vila imaxinaria da Costa da Morte, no século XIX. A través das súas páxinas achegámonos á historia galega e á vida daqueles mariñeiros que capturaban baleas. Eles están sempre fóra da vila e da casa, no mar, sendo as mulleres as que quedan na vila.

Ao final do libro fai unha descrición de cada unha das especies que aparece nel.

Video promocional

Entrevistas:

Sermos Galiza (12/06/2017)

La Voz de Galicia (12/04/2011)

 

Máis sobre Tokio:

Web de Demo editorial

Web de Tebeosfera

 

BNE

Na nosa Biblioteca

Produción científica

Dialnet

 

 

Publicado en banda deseñada, Tokio | Etiquetado , , | Deixar un comentario

María Solar: Os nenos da varíola

1378888786813MariaSolar-CastroBal-2013-06

Eduardo Castro Bal CC-BY-SA 3.0

Con formación académica en letras e ciencias, María Solar é escritora e xornalista. É licenciada en Bioloxía (Universidade de Santiago) e Xornalismo (Universidad SEK, en Segovia), diplomada en Maxisterio (Universidade de Santiago) e especialista en Información Ecolóxica e Ambiental (Politécnica de Madrid). Actualmente traballa na Televisión de Galicia e na Radio Galega, presentando o programa A Revista Fin de Semana da TVG, que se emite sábados e domingos, no que se inclúen reportaxes e conexións en directo con lugares da nosa xeografía, e Chamando á terra, programa semanal de libros en galego. Ten traballado tamén como actriz de dobraxe.

A súa traxectoria profesional no mundo da comunicación e xornalismo transcorre na TVG onde presentou os programas :  Zigzag Diario, Ciencianosa, En pé de festa ou Arrampla con todo, entre outros. Na Radio Galega dirixiu durante oito anos a revista diario As tardes da Galega.

Acadou varios recoñecementos á súa labor como comunicadora e xornalista, entre eles o premio Mestre Mateo (2012-2013) polo seu programa Zigzag Diario da TVG, e na mesma convocatoria foi finalista como Mellor Comunicadora de TV. Tamén recibiu o 2º premio Galicia Innovación de Xornalismo de Investigación, e o premio nacional Ciencia en Acción do MEC en 2005 por Arrampla con todo.

Eduardo Castro Bal

Eduardo Castro Bal CC-BY-SA 3.0

Polo que se refire á literatura, ten publicadas obras tanto para público adulto como infantil e xuvenil, moitas delas traducidas a outros idiomas (castelán, catalán, portugués, italiano ou polaco, e proximamente italiano, chino e filipino). Acadou, tamén nesta campo, numerosos premios. En literatura infantil e xuvenil:

Boa sorte e O tempo do revés (Baia, 2008), O fillo do Pintamonas (Tambre, 2009), Vou ter un irmán!!! (Galaxia, 2011), As meigas de Lupa (Xerais, 2012), A verdadeira historia da mosca da tele (Galaxia, 2012), a obra máis galardoada), Teño uns pés perfectos  Kalandraka, 2015), O meu pesadelo favorito (Galaxia, 2015). Esta última obra é a que máis premios e recoñecementos acadou, foi premio Lazarillo de creación literaria 2014, Libro do ano 2015 na revista Fervenzas Literarias e premio ao mellor libro infantil-xuvenil na I Gala do Libro Galego. Asemade foi incluída na listaxe anual White Ravens 2015 da biblioteca de Munich, que inclúe os libros considerados mellores do mundo. Tamén nesta listaxe, no 2016, estará  Teño uns pés perfectos.  Outros premios foron para Vou ter un irmán!!! (Premio Frei Martin Sarmiento 2013) e A verdadeira historia da mosca da tele (Premio Frei Martin Sarmiento 2014).

Para todos os públicos ten Os nenos da varíola (Galaxia, 2017) e Quieres ser periodista? (Siruela, 2017).

Tamén ten libros sobre ecoloxía: O noso mar (Lea, 1999) e Ecoloxía na aula (Lea, 1997).

Conta cunha entrada en  Portico of Galician Literature.

Para coñecer máis sobre María Solar está a súa propia web, na que podemos ver novas e ler un pouco sobre cada unha das súas obras, e a entrada na web da AELG. E sobre a súa obra hai artigos de prensa e revista, entre eles:

María Solar, Premio Lazarillo. (2014). Grial: Revista Galega De Cultura, (204)

Penelas, P. (2017a). A expedición Balmis: Os nenos da varíola, María Solar, Galaxia, 2017, 208 páxinas. Grial: Revista Galega De Cultura, (55), 71-72.

Penelas, P. (2017b). A expedición Balmis: Os nenos da varíola, María Solar, Galaxia, 2017, 208 páxinas. Grial: Revista Galega De Cultura, (55), 71-72.

Solar, M. (2017). Los niños de Balmis: La expedición que llevó a América la vacuna de la viruela. Mètode: Revista De Difusión De La Investigación, (95), 24-29.

Na web da AELG hai un vídeo cunha entrevista realizada á autora no Museo Fundación Eugenio Granell (Santiago de Compostela, 2014). Cales son as liñas de creación actuais da túa escrita? Describe a evolución da túa biografía literaria e bibliografía de forma que nos permita comprender como chegaches aos teus actuais intereses creativos.

nenos da variola

“No hospicio da cidade da Coruña , en 1803, os nenos sobreviven a duras penas. Nin eles, nin a súa reitora Isabel Zendal, poden imaxinar de que maneira lles cambiará a vida a chegada do doutor Balmis e a súa expedición médica. Só o ilustrado doutor Antonio Posse Roybanes coñece a envergadura do propósito destes homes que pretenden levar a recentemente descuberta vacina da varíola ata o Novo Mundo. Vinte e dous orfos procedentes de Madrid, A Coruña e Santiago conformarán unha cadea humana “brazo a brazo” para levar a vacina aos territorios de ultramar nunha das maiores xestas médicas realizadas na historia da humanidade.” (Resumo do libro na web de María Solar).

Nesta obra María Solar achéganos á vidas de Isabel Zendal, á de Antonio Posse, primeiro en vacinar desta enfermidade en Galicia, e á deses nenos, procedentes dos orfanatos de Compostela e A Coruña, que a acompañaron na expedición a América para levar, no seu propio corpo, a vacina da varíola. Fálanos a novela do tempo previo á expedición, a vida dos seus protagonistas. Recupera así un fito histórico e humano, parte da memoria de Galicia, e do que aínda quedan moitos interrogantes. Faino con grande sensibilidade, mais tamén reflectindo toda a crueza da vida daqueles nenos e nenas que malvivían nos orfanatos. A novela está moi ben documentada, froito dunha grande labor de documentación, para despois ser ficionada pola autora.

A novela saíu simultaneamente en galego, español e catalán (Galaxia, Anaya e Bromera).

Coincide a súa publicación coa da novela A flor de piel, de Javier Moro, e a estrea da película 22 ángeles, de Miguel Bardén, que tamén recrean a historia.

Entrevista que lle fai Ana Romanía a María Solar no Diario cultural do 25/05/2017 (min. 1:15)

As imaxes do post son de Eduardo Castro Bal e teñen licencia  CC-BY-SA 3.0.

Publicado en María Solar, novela | Etiquetado , , | 1 comentario

Gustavo Pernas: Isóbaras

cartace2_gustavo_pernasGustavo Pernas (Viveiro, 1959) é Licenciado en Xeografía e Historia, sección Historia da Arte, pola Universidade de Santiago de Compostela (1981) e estudos de Arte dramática en Madrid. Actualmente profesor na Escola de Imaxe e Son  da Coruña e impartiu docencia na Universidade da Coruña de dramaturxia e arte actual no “Mestrado Estudios Teatrais e Audiovisuais”. Escritor de teatro e guións de televisión, actor, director de teatro e dobraxe, e realizador de curtametraxes.

En 1989 funda, con Ánxela G. Abalo a compañía de teatro “Áncora Producións”, na que representa os seus propios textos, dirixidos por el ou por Ánxela G. Abalo, seguindo así a liña doutros dramaturgos como Roberto Vidal Bolaño ou Manuel Lourenzo. É unha aposta por facer teatro galego e en galego, como di o propio autor nunha entrevista que lle fixo Carlos Loureiro para Encontros coa cultura (19 de Maio do 2015 ): “Facer teatro en galego e desde Galicia tamén era un obxectivo abondo arriscado e segue a selo, non hai máis que mirar a regresión e os ataques gobernamentais á nosa lingua.“ A compañía será galardoada co “Premio Roberto Vidal Bolaño” en 2008.

Gustavo dedícase profesionalmente ao teatro en todos os seus ámbitos: escrita, interpretación, dirección e produción, asi como o seu ensino e á investigación.

Moitas das súas obras recibiron premios e algunhas foron representadas noutros países: Portugal, Uruguai e Francia, incluso antes que en Galicia.

gustavo_o_galego_mulata

Imaxe da representación de O galego, a mulata e o negro foto de Kufas. Fondo Francisco Pillado (Biblioteca Facultade Filoloxía-UDC)

A súa primeira obra publicada é unha comedia, O galego, a mulata e o negro, que sería estreada en 1991 e que acadaría ese mesmo ano o “Premio Compostela”. Nesta obra fai un percorrido pola historia de Cuba e Galicia nos últimos 100 anos en clave de humor. Séguelle Ladraremos, estreada en 1996, galardoada co “Premio María Casares” ao mellor texto dramático, logo virá Fábula (1996) e Anatomía dun hipocondríaco. Estas dúas últimas obras forman con Ladraremos a triloxía Comedias paranoicas e serán publicadas por Xerais en 2000. Sucesos, formado pola obras Ruínas, A vella sensación do prohibido, Branco e negro, e Ai, que sería de nós sen os obreiros!, estréase en 2000 e será publicada en 2004 por Laiovento.  Con Footing e Final de película obterá o premio Rafael Dieste, da Deputación da Coruña, que inclúe a produción da posta en escena. Final de película, obra que rende homenaxe ao mundo do cine,  tamén recibirá o “Premio Max das artes escénicas”.  Biblos publicará Medidas preventivas (2006) e Embora Taras mínimas (2007), que tamén serán representadas. Editions de L’amandier publica Crier aux Abois (2008). En 2011 Laiovento saca a triloxía Tres logonomos (2011), formada a súa vez por Colgados, Pisados e Snakizados, obras representadas cunha estética moi “futurista”. En 2013 Xerais publica a obra Isóbaras, que acadara o “Premio Álvaro Conqueiro” en 2012 e que ao ano seguinte levaría o Premio Fervenzas literarias ao mellor libro de literatura dramática.

Ademais de teatro, Gustavo escribe ensaio, como Os ollos de Victorine e a construción da cuarta parede, publicada en  2006 por Laiovento. Ten publicados artigos de revista e participado en numerosas obras colectivas.

As súas obras son incluídas moitas veces no xénero da comedia, mais son obras de forte crítica social, das que emerxe  a traxedia vital do ser humano. Como di Manuel F. Vieites (1998: 155-156), “trala risa xeralmente vén a reflexión” . A súa obra está entre o real e o surreal, o esperpento de Valle Inclán, o absurdo de Becket, ou o existencialismo de Sartre e Camus, a sátira e a ironía. Nos seus textos están a soedade, a incomunicación, o desexo, o sexo, as relacións home-muller, Gustavo reflexiona sobre todo o que nos afecta como individuos, os nosos dramas internos, a crise existencial, porén como parte dunha sociedade.

Referencias bibliográficas e obras publicadas por Gustavo Pernas..

isobarasA obra dramática Isóbaras, de Gustavo Pernas,  foi publicada en 2013 por Xerais, obtivo o Premio Álvaro

 

Cunqueiro de escritura teatral de la Consellería de Cultura.

Oito personaxes reúnense na rúa en distintos momentos para apañar unha raiola de sol. É a única luz e calor, despois escuridade , as bombas e explosións.  Predominan os monólogos interiores, símbolo da individualidade da nosa sociedade, que se contrapón cos escasos diálogos que se establecen entre eles. A través deles achegámonos ás principais preocupacións e problemas da sociedade actual: a crise económica, a dependencia dos maiores, a emigración ou a incomunicación. Os personaxes móvense nunha atmosfera na que os seus conflitos xiran uns arredor doutros, como as isóbaras, as liñas de presión atmosférica, nun mapa do tempo.

 

“Gústanme as diferentes lecturas, romper coa dinámica do branco e o negro. Os personaxes teñen distintas capas e cada un deles pode xustificar as súas accións, argumentar isto ou aquilo. Cada un é fillo das súas circunstancias e experiencias. A obra ofrece ao lector, e esperemos que a un futuro espectador, un método ou un camiño para descubrir as interseccións, os puntos en común, é como ese xogo dos encrucillados onde podes reseguer os puntos e sae un debuxo ou outro. Esta é unha obra de encrucilladas, de solitarios que ignoran que a súa voz ten eco de coro.” (2015: par. 7)

 

Algo moi presente nesta obra é o son: os ruídos, estrondos, bombas, ruídos metálicos de coitelos, disparos; tamén música, jazz, percusión e tambores.

 

A obra está dispoñible na Biblioteca, accesible dende o noso catálogo.

Referencias bibliográficas:
Loureiro, C. e Pernas Cora, G. (21 de maio de 2015). Gustavo Pernas: O dramaturgo ás veces convértese en demiurgo na voz do intérprete. [post de blog]. Blog da Axenda Cultural AELG. Dispoñible en http://axendaaelg.blogaliza.org/tag/isobaras/

 

Publicado en Gustavo Pernas Coira, teatro | Etiquetado , , | Deixar un comentario